Wie via een werkgever pensioen opbouwt, komt vroeg of laat het begrip pensioengrondslag tegen. Het kan bijvoorbeeld voorkomen in informatie van het pensioenfonds, binnen een pensioenregeling of bij de berekening van de pensioenpremie.
Toch is niet altijd duidelijk wat ermee wordt bedoeld. Want waarom wordt pensioen niet simpelweg over je volledige salaris berekend? En wat heeft de zogenaamde franchise hiermee te maken?
In dit artikel leggen we uit wat pensioengrondslag is, hoe deze wordt berekend en welke invloed een salariswijziging kan hebben.
De pensioengrondslag is het deel van het pensioengevend salaris waarover binnen een pensioenregeling pensioen wordt opgebouwd of pensioenpremie wordt berekend.
Bij veel pensioenregelingen wordt niet het volledige salaris gebruikt. Eerst wordt een bepaald bedrag van het pensioengevend salaris afgetrokken. Dit bedrag wordt de franchise genoemd.
Een veelgebruikte basisberekening is:
Pensioengevend salaris min franchise = pensioengrondslag
De exacte berekening kan per pensioenregeling verschillen.
Nederland kent verschillende vormen van pensioenvoorziening. De AOW vormt daarbij het basispensioen vanuit de overheid. Veel werknemers bouwen daarnaast via hun werkgever aanvullend pensioen op.
Omdat bij de aanvullende pensioenopbouw rekening kan worden gehouden met de AOW, wordt binnen veel pensioenregelingen een franchise gebruikt. Over het salarisgedeelte tot aan deze franchise wordt dan geen aanvullend pensioen opgebouwd.
De Rijksoverheid beschrijft dat binnen de fiscale ruimte voor pensioenopbouw rekening wordt gehouden met de AOW via de zogenoemde AOW franchise.
De franchise is het gedeelte van het pensioengevend salaris waarover binnen een pensioenregeling geen aanvullend ouderdomspensioen wordt opgebouwd.
Je kunt het zien als een drempelbedrag.
Stel bijvoorbeeld:
Pensioengevend salaris: € 45.000
Franchise: € 17.000
Dan bedraagt de pensioengrondslag:
€ 45.000 min € 17.000 = € 28.000
De pensioenregeling gebruikt vervolgens die € 28.000 als grondslag voor de verdere pensioenberekening.
De hoogte van de franchise is niet voor iedere werknemer of pensioenregeling automatisch hetzelfde. De voorwaarden van de betreffende pensioenregeling zijn bepalend.
Nee. Pensioengrondslag en brutoloon zijn verschillende begrippen.
Brutoloon is het loon voordat belastingen en bepaalde inhoudingen worden verwerkt.
Voor de pensioengrondslag wordt gekeken naar het salaris dat volgens de pensioenregeling pensioengevend is. Vervolgens kan daar de franchise vanaf worden getrokken.
Daardoor kan iemand bijvoorbeeld een bruto jaarsalaris van € 50.000 hebben, terwijl de pensioengrondslag aanzienlijk lager ligt.
Het is daarom belangrijk om brutoloon, pensioengevend salaris en pensioengrondslag niet door elkaar te halen.
Het pensioengevend salaris is het salaris dat volgens de betreffende pensioenregeling wordt gebruikt bij de pensioenberekening.
Welke looncomponenten hierin worden meegenomen, hangt af van de pensioenregeling.
Denk bijvoorbeeld aan:
• het vaste salaris
• vakantiegeld
• een vaste eindejaarsuitkering
• bepaalde structurele toeslagen
• andere vaste looncomponenten
Niet iedere vergoeding of uitbetaling hoeft automatisch pensioengevend te zijn.
Daarom kan het pensioengevend salaris afwijken van het totale brutoloon dat een werknemer gedurende een jaar ontvangt.
Bij regelingen die met een franchise werken, kan de basisberekening eenvoudig worden weergegeven:
Pensioengevend salaris min franchise = pensioengrondslag
Een voorbeeld:
Een werknemer heeft een pensioengevend jaarsalaris van € 52.000.
De franchise binnen de pensioenregeling bedraagt in dit voorbeeld € 18.000.
De berekening wordt dan:
€ 52.000 min € 18.000 = € 34.000 pensioengrondslag
Over deze € 34.000 wordt vervolgens volgens de voorwaarden van de pensioenregeling pensioen opgebouwd of premie berekend.
De Pensioenfederatie gebruikt in voorbeelden eveneens het pensioengevend salaris minus de franchise om tot de pensioengrondslag te komen.
Nee. Er bestaat niet één franchisebedrag dat voor iedere werknemer in Nederland geldt.
De hoogte hangt onder andere af van de pensioenregeling en de afspraken die daarvoor gelden.
Werknemers die bij verschillende pensioenfondsen of pensioenuitvoerders zijn aangesloten, kunnen daardoor met verschillende franchises te maken krijgen.
Ook kunnen bedragen van jaar tot jaar veranderen.
Wil je weten welke franchise voor jou geldt? Kijk dan naar de informatie van je pensioenuitvoerder of de pensioenregeling die via je werkgever van toepassing is.
Ja. Wanneer je pensioengevend salaris verandert, kan ook je pensioengrondslag veranderen.
Stel dat je salaris stijgt van € 45.000 naar € 50.000 en de overige relevante onderdelen van de pensioenberekening blijven gelijk.
Dan wordt het verschil tussen je pensioengevend salaris en de franchise groter.
Daardoor kan de grondslag waarover pensioen wordt opgebouwd of premie wordt berekend eveneens stijgen.
Een salarisverhoging kan dus niet alleen gevolgen hebben voor je nettoloon, maar ook voor je pensioen.
Bij parttime werknemers speelt ook de deeltijdfactor een rol.
Pensioenregelingen kunnen bijvoorbeeld eerst uitgaan van een fulltime pensioengevend salaris en een fulltime franchise. Vervolgens wordt rekening gehouden met het percentage dat iemand daadwerkelijk werkt.
De Pensioenfederatie laat in haar communicatiemodellen bijvoorbeeld afzonderlijk een voltijd pensioengevend salaris, voltijd franchise, voltijd pensioengrondslag en deeltijdpercentage zien.
De exacte berekening is afhankelijk van de pensioenregeling.
Een werknemer die parttime werkt, bouwt daardoor doorgaans pensioen op in verhouding tot de arbeidsduur.
Een wijziging in het aantal contracturen kan gevolgen hebben voor de pensioenopbouw.
Wanneer een werknemer bijvoorbeeld van vijf naar drie werkdagen per week gaat, verandert de deeltijdfactor.
Hierdoor kan ook het bedrag waarover daadwerkelijk pensioen wordt opgebouwd veranderen.
Andersom kan meer werken betekenen dat er meer pensioenpremie wordt ingelegd.
Voor werkgevers is het daarom belangrijk dat wijzigingen in arbeidsduur correct en tijdig worden verwerkt in de personeelsadministratie en worden doorgegeven aan de relevante pensioenuitvoerder.
De pensioengrondslag kan een belangrijke rol spelen bij het bepalen van de pensioenpremie.
Afhankelijk van de pensioenregeling wordt een bepaald premiepercentage toegepast.
Een sterk vereenvoudigd voorbeeld:
Pensioengrondslag: € 30.000
Totale pensioenpremie: 25%
Dan zou de totale premie op basis van dit voorbeeld uitkomen op:
€ 30.000 × 25% = € 7.500 per jaar
Dit betekent niet automatisch dat de werknemer zelf € 7.500 betaalt.
Werkgever en werknemer kunnen de pensioenpremie namelijk samen betalen. Hoe de premie wordt verdeeld, hangt af van de pensioenregeling en arbeidsvoorwaarden.
Bij veel pensioenregelingen betalen werkgever en werknemer allebei een gedeelte van de pensioenpremie.
De Rijksoverheid geeft aan dat bij pensioenopbouw via werkgevers de werkgever meestal een groot deel van de pensioenpremie betaalt en de werknemer het overige gedeelte. De precieze verdeling kan per regeling verschillen.
Het werknemersdeel kan via de loonstrook worden ingehouden.
Daardoor kun je op een loonstrook bijvoorbeeld een regel tegenkomen met:
Pensioenpremie werknemer
Deze inhouding heeft vervolgens invloed op het salaris dat uiteindelijk wordt uitbetaald.
De pensioengrondslag kan op verschillende plekken worden vermeld.
Denk aan:
• informatie van het pensioenfonds
• een Uniform Pensioenoverzicht
• het pensioenportaal
• de pensioenregeling van de werkgever
• bepaalde loonstroken of salarisoverzichten
Niet iedere loonstrook toont de pensioengrondslag afzonderlijk.
Zie je alleen een pensioenpremie op de loonstrook en wil je weten waarop deze is gebaseerd? Dan kan de pensioenregeling of pensioenuitvoerder meer duidelijkheid geven.
De pensioengrondslag kan gedurende je loopbaan veranderen.
Dat kan bijvoorbeeld komen door:
• een salarisverhoging
• een wijziging van arbeidsuren
• een andere functie
• veranderingen in pensioengevende toeslagen
• een gewijzigde franchise
• een verandering van pensioenregeling
• een overstap naar een andere werkgever
Het is dus mogelijk dat je pensioenpremie verandert terwijl je bruto basissalaris zelf nauwelijks verandert.
Wanneer je van werkgever verandert, kun je ook bij een andere pensioenregeling terechtkomen.
De nieuwe regeling kan andere afspraken hebben over:
• de franchise
• het pensioengevend salaris
• het premiepercentage
• de verdeling van de premie
• welke looncomponenten meetellen
Daardoor kan hetzelfde bruto salaris bij twee werkgevers tot een verschillende pensioenberekening leiden.
Het is daarom verstandig om bij een nieuwe baan niet alleen naar het brutoloon te kijken, maar ook naar de pensioenregeling.
Nederland bevindt zich momenteel in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten pensioenregelingen voldoen aan de nieuwe regels.
Binnen het nieuwe stelsel wordt duidelijker hoeveel premie voor een deelnemer wordt ingelegd en hoe het opgebouwde pensioenvermogen zich ontwikkelt.
Welke gevolgen de overgang precies heeft voor de pensioenberekening verschilt per pensioenregeling. Werknemers krijgen hierover informatie van hun werkgever en pensioenuitvoerder.
Pensioen is nauw verbonden met de salarisadministratie.
Werkgevers moeten ervoor zorgen dat relevante personeelsgegevens correct worden verwerkt en waar nodig worden aangeleverd bij de pensioenuitvoerder.
Denk bijvoorbeeld aan:
• salariswijzigingen
• wijzigingen in contracturen
• indiensttreding
• uitdiensttreding
• pensioengevende looncomponenten
• wijzigingen in arbeidsvoorwaarden
Een fout in deze gegevens kan uiteindelijk leiden tot een verkeerde pensioenpremie of pensioenopbouw.
Pensioengrondslag is hetzelfde als mijn brutoloon
Nee. Bij veel regelingen wordt eerst bepaald wat het pensioengevend salaris is en wordt daar vervolgens een franchise vanaf getrokken.
Over mijn hele salaris bouw ik aanvullend pensioen op
Niet noodzakelijk. Bij pensioenregelingen met een franchise wordt over een gedeelte van het salaris geen aanvullend pensioen opgebouwd.
Iedereen heeft dezelfde franchise
Nee. De franchise kan verschillen per pensioenregeling en kan bovendien wijzigen.
Mijn werkgever betaalt altijd mijn volledige pensioenpremie
Nee. Bij veel pensioenregelingen betalen werkgever en werknemer allebei een gedeelte.
Pensioenberekeningen zijn sterk verbonden met salaris en personeelsgegevens. Een salarisverhoging, wijziging van contracturen of nieuwe medewerker kan daarom ook gevolgen hebben voor de pensioenadministratie.
Betaalze helpt werkgevers met een correcte verwerking van onder andere:
• salarissen
• pensioenpremies
• contractwijzigingen
• personeelsmutaties
• loonstroken
• loonheffingen
• loonaangiften
Zo sluiten salarisgegevens en pensioenadministratie goed op elkaar aan en voorkom je onnodige correcties achteraf.
Pensioengrondslag is het gedeelte van het pensioengevend salaris dat binnen een pensioenregeling wordt gebruikt voor de pensioenopbouw of premieberekening. Bij veel regelingen wordt hiervoor de franchise van het pensioengevend salaris afgetrokken.
Een veelgebruikte berekening is: pensioengevend salaris min franchise = pensioengrondslag. De exacte berekening en bedragen zijn afhankelijk van de pensioenregeling.
De franchise is het gedeelte van het pensioengevend salaris waarover binnen een regeling geen aanvullend ouderdomspensioen wordt opgebouwd. Hiermee wordt rekening gehouden met het bestaan van de AOW.
Nee. Het brutoloon en de pensioengrondslag kunnen sterk van elkaar verschillen. Eerst wordt bepaald welk salaris pensioengevend is. Bij veel regelingen wordt daar vervolgens de franchise vanaf getrokken.
De pensioengrondslag kan veranderen door bijvoorbeeld een salariswijziging, andere contracturen, een gewijzigde franchise of veranderingen binnen de pensioenregeling.
Wat is pensioengrondslag? De pensioengrondslag is het gedeelte van het pensioengevend salaris dat wordt gebruikt voor de pensioenopbouw of de berekening van pensioenpremies.
Bij veel pensioenregelingen geldt als basis:
Pensioengevend salaris min franchise = pensioengrondslag
De franchise houdt verband met het feit dat werknemers naast hun aanvullende pensioen doorgaans ook AOW opbouwen. Daardoor wordt bij veel regelingen niet over het volledige salaris aanvullend pensioen opgebouwd.
Voor werkgevers is een correcte verwerking belangrijk. Salariswijzigingen, contracturen en andere personeelsmutaties kunnen rechtstreeks invloed hebben op pensioenpremies en pensioenopbouw.
Onze specialisten denken graag met je mee. Stel je vraag vrijblijvend en ontvang snel een duidelijk antwoord.
Wil je zekerheid over je loonadministratie, zonder gedoe of risico op fouten? Betaalze helpt ondernemers in heel Nederland met een foutloze, overzichtelijke en professionele salarisadministratie. Of je nu één medewerker hebt of een groeiend team, wij zorgen dat alles klopt.
Bij Betaalze profiteer je van:
Benieuwd wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen?
Maak vrijblijvend kennis met Betaalze en ontdek hoe eenvoudig salarisadministratie kan zijn.
*(Vereniging van Nederlandse Salarisadministrateurs)
Telefoon
Gemaakt door Strategisch Partners